Ăn ngoài và đi du lịch: cách xoay xở

Bị đái tháo đường không có nghĩa là không đi đâu được. Chỉ cần chuẩn bị.

Ăn ở quán

Chọn quán

• Quán có món luộc, hấp, nhiều rau.
• Quán cơm bình dân thường dễ chọn hơn quán chỉ có một món.
• Quen với vài quán và vài món ở đó.

Gọi món

• Gọi thêm rau bất kể món chính là gì.
• Ưu tiên luộc, hấp, nướng thay vì chiên rán.
• Xin nước sốt để riêng nếu được.
• Không chan nhiều nước dùng, nước kho.
• Gọi phần vừa phải, có thể chia với người khác.
• Nước lọc hoặc trà không đường.

Trong bữa

• Ăn rau trước, rồi đạm, rồi tinh bột.
• Ăn chậm.
• Không cần ăn hết phần.
• Không quên thuốc — nhiều người quên khi ăn ngoài.

Các món quen ở Việt Nam

• Phở, bún — ăn nhiều rau kèm, ít bánh hơn, không uống hết nước dùng.
• Cơm bình dân — nhiều rau, ít cơm, chọn món luộc kho thay vì chiên.
• Lẩu — nhiều rau, hạn chế uống nước lẩu và đồ viên chế biến sẵn.
• Nướng — chọn phần nạc, ăn kèm rau sống, hạn chế nước chấm ngọt.
• Hạn chế xôi, bánh mì ngọt, đồ chiên.

Chuẩn bị trước chuyến đi

Thuốc

• Mang dư ra vài ngày — phòng chuyến bị hoãn, kéo dài.
• Để trong hành lý xách tay — hành lý ký gửi có thể thất lạc và quá lạnh.
• Giữ nguyên hộp có nhãn.
• Mang theo đơn thuốc hoặc giấy xác nhận của bác sĩ.
• Chia thuốc ra hai chỗ — phòng mất một túi.
• Hỏi bác sĩ trước nếu đổi múi giờ nhiều.

Dụng cụ

• Máy đo, que thử, kim chích — mang dư.
• Hộp cứng đựng kim đã dùng.
• Tránh để máy và que ngoài nắng hoặc trong xe nóng.
• Insulin cần bảo quản đúng nhiệt độ — hỏi dược sĩ về túi giữ nhiệt phù hợp khi đi xa.

Đồ phòng hạ đường huyết

• Viên đường hoặc hộp nước trái cây nhỏ — luôn trong túi xách.
• Bánh quy, hạt cho bữa phụ khi lịch trình thay đổi.
• Không để trong hành lý ký gửi.

Giấy tờ

• Thẻ hoặc giấy ghi thông tin bệnh và thuốc đang dùng.
• Số điện thoại bác sĩ và người nhà.
• Tìm trước cơ sở y tế ở nơi sẽ tới.
• Bảo hiểm du lịch nếu đi nước ngoài.

Trong chuyến đi

• Đo đường huyết thường xuyên hơn bình thường — lịch sinh hoạt thay đổi.
• Không bỏ bữa dù lịch trình dày.
• Mang đồ ăn nhẹ khi di chuyển dài.
• Uống đủ nước, nhất là khi trời nóng.
• Đi bộ nhiều là điểm tốt — nhưng chú ý nguy cơ hạ đường huyết.
• Kiểm tra bàn chân mỗi tối — đi bộ nhiều dễ có vết phồng, xước.
• Mang giày đi bộ vừa chân, đã đi quen — không đi giày mới.
• Không đi chân đất kể cả ở bãi biển.
• Chú ý vệ sinh thực phẩm — ăn chín uống sôi ở nơi lạ.
• Hạn chế rượu bia.

Ăn ở nhà người khác

• Nói trước với chủ nhà nếu thân thiết — phần lớn mọi người sẵn lòng chuẩn bị thêm món rau.
• Không cần giải thích dài — "em đang theo hướng dẫn của bác sĩ" là đủ.
• Ăn rau trước như bình thường — không ai để ý thứ tự bạn ăn.
• Nhận một ít rồi ăn chậm, để lại trên đĩa cũng được.
• Mang theo thuốc và đồ xử trí — đừng để ở nhà vì nghĩ chỉ đi một lúc.
• Nếu bữa muộn hơn dự kiến, ăn nhẹ trước thay vì chờ đói.

Đi máy bay

• Thuốc và dụng cụ để trong hành lý xách tay.
• Mang đơn thuốc và giấy xác nhận — hữu ích ở cửa an ninh.
• Đứng dậy đi lại trong chuyến bay dài.
• Uống nước, hạn chế rượu.
• Mang đồ ăn nhẹ — bữa trên máy bay có thể chậm hoặc không phù hợp.
• Hỏi bác sĩ trước về cách điều chỉnh thuốc khi đổi múi giờ.

Đi xe đường dài

• Đo trước khi lái xe nếu bác sĩ đã dặn.
• Dừng nghỉ sau mỗi hai giờ — xuống xe đi lại.
• Để đồ xử trí hạ đường huyết trong tầm với, không để cốp.
• Dừng xe ngay nếu có dấu hiệu hạ đường huyết — tấp vào lề an toàn, xử trí, chờ ổn hẳn mới đi tiếp.
• Không lái khi đang mệt hoặc sau khi uống rượu.

Khi ốm trong chuyến đi

• Đo đường huyết thường xuyên hơn.
• Không tự bỏ thuốc dù ăn ít.
• Uống đủ nước.
• Tìm cơ sở y tế sớm, đừng chờ nặng lên.
• Đi khám ngay nếu nôn nhiều, tiêu chảy nhiều, sốt cao.
• Cẩn thận với thuốc mua ngoài ở nơi lạ — hỏi dược sĩ.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Thuốc và dụng cụ luôn để trong hành lý xách tay, mang dư ra vài ngày.
2. Kiểm tra bàn chân mỗi tối khi đi du lịch — đi bộ nhiều dễ có vết thương.
3. Hỏi bác sĩ trước chuyến đi nếu đổi múi giờ nhiều.

Câu hỏi thường gặp