Mang thai khi đã có đái tháo đường từ trước

Đây là trường hợp khác với tiểu đường thai kỳ — người mẹ đã có bệnh từ trước khi mang thai.

Điều quan trọng nhất: chuẩn bị trước khi có thai, không phải sau khi đã có thai.

Vì sao chuẩn bị trước quan trọng

• Các cơ quan của thai hình thành rất sớm — trong những tuần đầu, đôi khi trước cả khi người mẹ biết mình có thai.
• Đường huyết được kiểm soát tốt từ trước giúp giảm rủi ro tốt hơn nhiều.
• Một số thuốc cần đổi — việc này nên làm trước.
• Các biến chứng sẵn có cần được đánh giá — thai kỳ có thể làm một số biến chứng tiến triển nhanh hơn.

Vì vậy: nói với bác sĩ ngay khi bắt đầu có ý định, không phải khi đã mang thai.

Cần khám và kiểm tra gì

• Mức kiểm soát đường huyết hiện tại.
• Khám mắt — thai kỳ có thể làm tổn thương đáy mắt tiến triển nhanh hơn.
• Chức năng thận.
• Huyết áp.
• Chức năng tuyến giáp.
• Đánh giá biến chứng thần kinh và tim mạch.
• Rà lại toàn bộ thuốc đang dùng.
• Tình trạng răng miệng.

Về thuốc

• Một số thuốc không phù hợp trong thai kỳ — kể cả thuốc hạ đường huyết, thuốc huyết áp, thuốc mỡ máu.
• Rà lại toàn bộ với bác sĩ trước khi có thai.
• Không tự ý ngưng hay đổi thuốc.
• Mang danh sách đầy đủ — kể cả thực phẩm chức năng và thuốc tự mua.
• Hỏi về việc bổ sung vi chất trước khi mang thai — có những khuyến cáo riêng.
• Dùng biện pháp tránh thai cho tới khi sẵn sàng — hỏi bác sĩ về loại phù hợp.

Đặt mục tiêu trước khi có thai

• Hỏi bác sĩ mục tiêu đường huyết cần đạt trước khi mang thai.
• Mục tiêu trong thai kỳ thường chặt hơn bình thường.
• Có thể cần thời gian vài tháng để đạt được — đó là bình thường.
• Đo thường xuyên hơn trong giai đoạn chuẩn bị.
• Điều chỉnh cân nặng nếu cần — trước khi mang thai, không phải trong thai kỳ.
• Bỏ thuốc lá và rượu bia.

Trong thai kỳ

Theo dõi chặt hơn

• Đo đường huyết nhiều lần mỗi ngày theo hướng dẫn.
• Khám thai thường xuyên hơn.
• Khám mắt theo lịch riêng — thường nhiều lần trong thai kỳ.
• Theo dõi chức năng thận và huyết áp.
• Siêu âm theo dõi sự phát triển của thai.
• Theo dõi cử động thai.

Phối hợp nhiều chuyên khoa

• Bác sĩ sản khoa và bác sĩ điều trị đái tháo đường cần phối hợp.
• Mang đầy đủ hồ sơ khi khám ở mỗi nơi.
• Nói rõ với mọi bác sĩ về tình trạng của mình.
• Hỏi về chuyên gia dinh dưỡng.

Chú ý hạ đường huyết

• Nguy cơ có thể tăng trong thai kỳ, nhất là ở giai đoạn đầu.
• Cảm nhận cơn hạ có thể giảm đi.
• Luôn mang đồ xử trí.
• Người nhà cần biết cách xử trí.
• Không bỏ bữa.
• Báo bác sĩ nếu hay bị hạ đường huyết.

Khi nghén nhiều

• Nôn nhiều làm đường huyết dao động mạnh và tăng nguy cơ hạ đường huyết.
• Đo thường xuyên hơn.
• Không tự bỏ thuốc — liên hệ bác sĩ.
• Chia nhỏ bữa, ăn từng chút.
• Đi khám nếu nôn nhiều không ăn uống được.

Dấu hiệu cần đi khám ngay

• Thai cử động ít hơn bình thường.
• Ra máu, ra nước ối.
• Đau bụng, gò cứng bụng bất thường.
• Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, thấy chớp sáng.
• Phù nhiều và đột ngột.
• Nôn nhiều không ăn uống được.
• Đường huyết rất cao kèm mệt, buồn nôn, thở nhanh sâu — cấp cứu ngay.
• Hạ đường huyết nặng.
• Sốt, tiểu buốt.

Chuẩn bị cho sinh và sau sinh

• Hỏi về kế hoạch sinh và theo dõi trong lúc chuyển dạ.
• Nhu cầu thuốc thường thay đổi nhanh ngay sau sinh — cần hướng dẫn cụ thể.
• Mang máy đo và sổ theo dõi khi nhập viện.
• Em bé được theo dõi đường huyết sau sinh.
• Hỏi về thuốc nào an toàn khi cho con bú.
• Chú ý hạ đường huyết khi cho bú — để sẵn nước và đồ ăn nhẹ.

Một điều cần nói rõ

Nhiều phụ nữ có đái tháo đường đã mang thai và sinh con khoẻ mạnh.

• Điều quyết định là chuẩn bị trước, kiểm soát tốt và được theo dõi chặt chẽ.
• Đừng để nỗi lo ngăn bạn hỏi bác sĩ — hỏi sớm mới có thời gian chuẩn bị.
• Đừng tự quyết định dựa trên thông tin trên mạng hay lời kể của người khác.
• Mỗi người có tình trạng riêng — chỉ bác sĩ theo dõi bạn mới tư vấn đúng được.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Nói với bác sĩ ngay khi có ý định mang thai, không phải khi đã có thai.
2. Một số thuốc cần đổi trước khi mang thai — rà lại toàn bộ với bác sĩ.
3. Khám mắt trước và trong thai kỳ — thai kỳ có thể làm tổn thương đáy mắt tiến triển nhanh hơn.

Câu hỏi thường gặp