Trước khi phẫu thuật hoặc làm thủ thuật

Bất kỳ thủ thuật nào cũng cần báo trước rằng mình bị đái tháo đường — kể cả nhổ răng, nội soi, tiểu phẫu.

Vì sao quan trọng

• Thường phải nhịn ăn trước thủ thuật — ảnh hưởng tới việc dùng thuốc.
• Một số thuốc cần tạm ngưng trước thủ thuật.
• Căng thẳng và đau làm đường huyết tăng.
• Nguy cơ nhiễm trùng cao hơn.
• Vết thương lâu lành hơn.
• Cần theo dõi đường huyết chặt hơn trong và sau thủ thuật.

Trước thủ thuật — nên làm

Báo với mọi người liên quan

• Bác sĩ phẫu thuật.
• Bác sĩ gây mê.
• Bác sĩ nha khoa nếu là thủ thuật răng.
• Điều dưỡng.
• Bác sĩ đang điều trị đái tháo đường cho bạn.

Mang theo và cung cấp

• Danh sách đầy đủ thuốc đang dùng.
• Sổ theo dõi đường huyết.
• Kết quả xét nghiệm gần nhất.
• Thông tin về biến chứng đã có — mắt, thận, thần kinh, tim mạch.
• Tiền sử dị ứng thuốc.
• Số điện thoại bác sĩ điều trị.

Hỏi rõ

• "Tôi phải nhịn ăn từ mấy giờ?"
• "Thuốc nào tôi vẫn uống, thuốc nào tạm ngưng?"
• "Nếu tôi bị hạ đường huyết trong lúc nhịn ăn thì làm sao?"
• "Tôi có được mang máy đo theo không?"
• "Sau thủ thuật tôi ăn lại khi nào?"
• "Có cần thu xếp lịch mổ vào buổi sáng không?"
• "Tôi cần chuẩn bị gì để vết thương mau lành?"

Kiểm soát đường huyết trước

• Đường huyết ổn định trước thủ thuật giúp hồi phục tốt hơn.
• Nếu là thủ thuật có kế hoạch — có thời gian để điều chỉnh trước.
• Nói với bác sĩ nếu đường huyết đang khó kiểm soát — có thể cần hoãn.
• Bỏ thuốc lá — giúp vết thương lành nhanh hơn.

Trong ngày làm thủ thuật

• Mang theo máy đo và đồ xử trí hạ đường huyết.
• Mang thuốc theo, giữ nguyên hộp có nhãn.
• Nhắc lại với điều dưỡng rằng mình bị đái tháo đường.
• Báo ngay nếu có dấu hiệu hạ đường huyết trong lúc chờ.
• Có người nhà đi cùng.
• Nếu lịch bị lùi lại nhiều giờ — báo để được hướng dẫn.

Với thủ thuật nha khoa

• Báo với nha sĩ về bệnh và thuốc đang dùng.
• Không nhịn ăn trước khi tới nếu không được dặn — nguy cơ hạ đường huyết.
• Đặt lịch vào buổi sáng sau khi đã ăn và uống thuốc nếu được.
• Mang theo đồ xử trí hạ đường huyết.
• Báo nếu thấy run tay, vã mồ hôi, chóng mặt trong lúc làm.
• Chú ý vết thương trong miệng sau đó — dễ nhiễm trùng hơn.
• Bệnh răng lợi và đái tháo đường ảnh hưởng lẫn nhau — nên khám răng định kỳ.

Với nội soi và các thăm dò cần nhịn ăn

• Hỏi rõ về việc dùng thuốc trong ngày đó.
• Chuẩn bị ruột cho nội soi đại tràng ảnh hưởng nhiều tới đường huyết — cần hướng dẫn cụ thể.
• Đo đường huyết thường xuyên trong quá trình chuẩn bị.
• Mang theo đồ xử trí hạ đường huyết.
• Đặt lịch sớm trong ngày nếu được.

Sau thủ thuật

Theo dõi đường huyết

• Đo thường xuyên hơn bình thường.
• Đau và căng thẳng làm đường huyết tăng.
• Ăn kém lại làm nguy cơ hạ đường huyết.
• Ghi lại và báo bác sĩ.

Chăm sóc vết thương

• Giữ vết thương sạch và khô theo hướng dẫn.
• Kiểm tra hằng ngày.
• Không tự bôi thuốc không rõ nguồn gốc.
• Đi khám ngay nếu: sưng nóng đỏ lan rộng, chảy dịch chảy mủ, đau tăng, sốt, mùi hôi, vết thương không lành.

Ăn uống và hồi phục

• Ăn đủ đạm — cần cho việc lành vết thương.
• Uống đủ nước.
• Không tự bỏ thuốc dù ăn kém — hỏi bác sĩ.
• Vận động nhẹ sớm theo hướng dẫn — giúp hồi phục và phòng biến chứng.
• Ngủ đủ.

Chú ý bàn chân

• Nằm lâu làm tăng nguy cơ loét tì đè.
• Kiểm tra bàn chân hằng ngày.
• Không đi chân đất trong bệnh viện.
• Báo ngay nếu thấy vết đỏ, vết loét.

Sau khi về nhà

• Hỏi rõ khi nào được ăn lại và ăn gì trước khi rời cơ sở y tế.
• Hỏi rõ khi nào uống lại thuốc thường ngày và liều thế nào.
• Nhận giấy hướng dẫn chăm sóc vết thương và đọc kỹ.
• Biết số điện thoại liên hệ khi có bất thường.
• Đặt lịch tái khám và cắt chỉ nếu cần.
• Nhờ người nhà ở cùng vài ngày đầu — nhất là người cao tuổi.

Trong trường hợp cấp cứu

• Mang thẻ hoặc vòng ghi thông tin bệnh — hữu ích khi không nói được.
• Lưu thông tin bệnh và thuốc trong điện thoại ở nơi dễ tìm.
• Người nhà cần biết bạn dùng thuốc gì.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Báo về bệnh đái tháo đường kể cả với thủ thuật nhỏ như nhổ răng hay nội soi.
2. Hỏi rõ thuốc nào vẫn dùng, thuốc nào tạm ngưng khi phải nhịn ăn.
3. Vết thương sưng nóng đỏ lan rộng, chảy mủ hay sốt là dấu hiệu đi khám ngay.

Câu hỏi thường gặp