Làm việc và sinh hoạt: sắp xếp cho phù hợp

Phần lớn thời gian trong ngày là ở chỗ làm — nên cách sắp xếp ở đó ảnh hưởng nhiều tới việc kiểm soát bệnh.

Với người ngồi nhiều

Vì sao ngồi lâu là vấn đề riêng

• Ngồi liên tục nhiều giờ làm cơ thể sử dụng đường kém hiệu quả hơn.
• Có hại kể cả với người có tập thể dục đều — tập một giờ không bù được ngồi tám giờ.
• Ảnh hưởng tuần hoàn, đau lưng cổ vai.

Cách xử lý

• Đứng dậy đi lại vài phút sau mỗi khoảng chừng một giờ.
• Đặt nhắc trên điện thoại hoặc máy tính.
• Đứng khi nghe điện thoại.
• Đi tới bàn đồng nghiệp thay vì nhắn tin.
• Để cốc nước xa chỗ ngồi — tự nhiên phải đứng dậy.
• Đi cầu thang bộ.
• Họp đứng hoặc họp vừa đi vừa nói nếu phù hợp.
• Giãn cơ tại chỗ — xoay cổ, xoay vai, duỗi lưng, kiễng gót.

Bữa ăn ở chỗ làm

• Không bỏ bữa vì bận — nguy cơ hạ đường huyết.
• Giữ giờ ăn đều đặn nhất có thể.
• Mang cơm nhà đi vài ngày trong tuần — kiểm soát được món và lượng.
• Nếu ăn quán — gọi thêm rau, chọn món luộc hấp, ít cơm.
• Ăn rau và đạm trước.
• Để sẵn đồ ăn nhẹ lành mạnh ở bàn — hạt, sữa chua không đường.
• Uống nước lọc thay nước ngọt.
• Đi bộ mười lăm phút sau bữa trưa nếu có thể.

Thuốc ở chỗ làm

• Để một phần thuốc ở chỗ làm — phòng quên mang.
• Đặt nhắc giờ uống thuốc.
• Để đồ xử trí hạ đường huyết ở ngăn bàn — nơi dễ lấy.
• Nếu dùng insulin — tìm chỗ bảo quản phù hợp, hỏi dược sĩ.
• Máy đo để sẵn nếu cần đo trong ngày.

Nói với đồng nghiệp

• Nên nói với ít nhất vài người thân thiết.
• Chỉ cần ngắn gọn — dấu hiệu gì, làm gì, đồ xử trí ở đâu.
• Nói với bộ phận y tế của cơ quan nếu có.
• Nói rộng hơn là lựa chọn của bạn, không bắt buộc.

Với công việc đặc thù

Lái xe, vận hành máy móc, làm việc trên cao

• Bàn kỹ với bác sĩ.
• Có thể cần đo đường huyết trước ca.
• Mục tiêu điều trị có thể được điều chỉnh cho phù hợp.
• Đồ xử trí luôn trong tầm với.

Làm việc tay chân nặng

• Nguy cơ hạ đường huyết cao hơn.
• Ăn đủ, mang theo đồ ăn nhẹ.
• Giày bảo hộ vừa chân, kiểm tra bàn chân sau ca.
• Uống đủ nước, nhất là khi làm ngoài trời nóng.
• Chú ý vết thương nhỏ — xử lý ngay, không bỏ qua.

Làm ca đêm hoặc ca kíp

• Bàn với bác sĩ về lịch thuốc và bữa ăn theo ca.
• Đo nhiều hơn trong giai đoạn đổi ca.
• Mang đủ đồ ăn cho ca làm — không dựa vào đồ ăn vặt ở nơi làm.
• Ưu tiên ngủ đủ giữa các ca.
• Phòng ngủ ban ngày cần tối và yên tĩnh.
• Hạn chế cà phê về cuối ca.
• Ghi sổ kỹ hơn để tìm quy luật theo ca.

Đi công tác

• Mang dư thuốc và dụng cụ.
• Để trong hành lý xách tay.
• Mang đồ ăn nhẹ cho lúc lịch trình thay đổi.
• Giữ giờ ăn đều nhất có thể.
• Hạn chế rượu trong các bữa tiếp khách.
• Tranh thủ đi bộ.
• Hỏi bác sĩ nếu đổi múi giờ nhiều.

Sắp xếp ở nhà

• Thuốc và đồ xử trí ở chỗ cố định mà cả nhà biết.
• Chuẩn bị bữa trước cho tuần bận.
• Rau rửa cắt sẵn trong tủ lạnh.
• Không để nước ngọt và bánh kẹo trong tầm mắt.
• Giày và đồ đi bộ để ngay cửa.
• Lịch tái khám ghi lên lịch nhà.

Cân bằng giữa công việc và điều trị

• Đặt lịch tái khám vào đầu giờ sáng hoặc cuối buổi — đỡ ảnh hưởng ngày làm việc.
• Gộp các việc khám vào cùng một ngày nếu được — khám mắt, khám răng, xét nghiệm.
• Xin lịch hẹn trước nhiều tuần để chủ động sắp xếp công việc.
• Đừng huỷ lịch khám vì công việc đột xuất — dời sang ngày khác ngay lúc đó.
• Nói với bác sĩ về lịch làm việc của mình — có thể điều chỉnh giờ thuốc cho phù hợp.

Khi quá bận

Giữ mức tối thiểu thay vì bỏ hẳn.

• Ưu tiên số một: uống thuốc đều.
• Ưu tiên số hai: không bỏ bữa.
• Ưu tiên số ba: ngủ đủ.
• Vận động dù chỉ mười phút.
• Đo ít lần hơn còn hơn bỏ đo hẳn.
• Không bỏ tái khám — dời lịch chứ đừng huỷ.

Điều đáng nhớ

Ba ý:

1. Đứng dậy đi lại mỗi giờ — ngồi lâu có hại kể cả với người có tập đều.
2. Không bỏ bữa vì bận và luôn có đồ xử trí ở ngăn bàn.
3. Khi quá bận thì giữ mức tối thiểu — thuốc đều, không bỏ bữa, ngủ đủ.

Câu hỏi thường gặp